Nazwa została wprowadzona przez Arystotelesa, pochodzi z języka greckiego geo - Ziemia, daiso - będę dzielił, nauka zajmująca się ustalaniem wielkości i kształtu Ziemi oraz określaniem położenia punktów na jej powierzchni. W Polsce wraz z kartografią tworzy dyscyplinę nauk technicznych. Wynikiem prac i pomiarów terenowych w geodezji są mapy oraz inne dokumenty o charakterze prawnym (np. podczas rozgraniczania nieruchomości).

Współczesna geodezja dzieli się na:

• geodezję ogólną: naukę o pomiarach wykonywanych na powierzchniach małych, do 50 km2, bez uwzględniania kulistości Ziemi.
• geodezję wyższą: naukę o pomiarach wykonywanych na wielkich obszarach, o powierzchni ponad 50 km2, uwzględniających kulistość Ziemi,

Polska jest jednym z nielicznych krajów, w których słowa geodezja używa się do określenia dziedziny wiedzy i techniki związanej z pomiarami małych powierzchni (geodezja szczegółowa). W większości krajów Europy zachodniej termin geodezja zarezerwowany jest wyłącznie dla nauki zajmującej się pomiarami dużych obszarów i całej Ziemi. Zadania zarezerwowane dla geodezji szczegółowej określane są tam mianem miernictwa.

Geodezja obecna jest w procesach planistycznych, projektowych i budowlanych. Urbaniści tworzą projekty na tzw. podkładach mapowych (zaktualizowana mapa zasadnicza), gotowy projekt zostaje wytyczony w terenie przez geodetę, realizacja projektu jest również przez geodetę monitorowana. Kontynuacją tych prac, po zakończeniu budowy, jest inwentaryzacja powykonawcza (na którą składa się pomiar powykonawczy) wykonywana przez geodetę. Przedmiotem geodezji są także badania odkształceń budowli.

Zadaniami geodezji są również regulacje stanu prawnego nieruchomości oraz urządzeń rolnych.

• planowanie i wykonywanie pomiarów
• dokonywanie obliczeń
• sporządzanie dokumentacji
• tworzenie i aktualizacja baz danych
• sporządzanie zdjęć, pomiary i opracowania fotogrametryczne, grawimetryczne, magnetyczne i astronomiczne związane z realizacją zadań w dziedzinie geodezji i kartografii oraz Krajowego Systemu Informacji o Terenie.

To nauka o mapach, metodach ich sporządzania i wykorzystania.

To nauka o przedstawianiu i badaniu rozmieszczenia przestrzennego oraz wzajemnych powiązań zjawisk przyrodniczych i społecznych (i ich zmian w czasie) za pomocą specjalnych modeli obrazowo - znakowych przedstawień kartograficznych.

Według Brytyjskiego Towarzystwa Kartograficznego (1964) Kartografia – "to nauka, sztuka i technologia sporządzania map oraz ich badanie jako dokumentów nauki i dzieł sztuki"

Dzieli się na kartografię teoretyczną (kartologię) zajmującą się głównie metodami sporządzania, analizy i interpretacji map oraz katrografię praktyczną (kartometrię) zajmującą się użytkowaniem map - pomiarami oraz sposobami reprodukcji kartograficznej.

W Polsce wraz z geodezją stanowi jedną z dyscyplin nauk technicznych.

Kształtowanie się kartografii jako nauki:

• 1 okres: od czasów starożytnych do połowy XVI w.; kartografia jako kategoria graficzna, mapa traktowana jako forma opisu rzeczywistości.
• 2 okres: od połowy XVI do połowy XX w.; kartografia rozpatrywana jest głównie jako dyscyplina techniczna, definiowana w kategoriach sporządzania map wyłącznie metodami pomiarowymi; mapa stanowi przede wszystkim dokument pomiarowy
• 3 okres: od połowy XX do dziś; kartografia rozpatrywana jest jako nauka interdyscyplinarna, związana najczęściej z GEOGRAFIĄ.